0012 345 6789
office@insightfx.com
64184 Graham Place

NO        : 2021 / 13                                                                                                                                                                                07.02.2021

 

KONU: Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu ve Ar-GE Kanununda Değişiklik Yapan 7263 Sayılı Kanun Yayımlandı;

03.02.2021 tarih ve 31384 sayılı Resmi Gazete’de 7263 sayılı “Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yayımlanmıştır.

Söz konusu Kanun’la yapılan düzenlemeler 03.02.2021 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, Kanun’un içerdiği hükümlere aşağıda kısaca yer verilmiştir.

4691 SAYILI TEKNOLOJİ GELİŞTİRME BÖLGELERİ KANUNUNA YÖNELİK YAPILAN DÜZENLEMELER

Teknoloji Geliştirme Bölgeleri/Ar-Ge Kanununda Yer Alan Teşviklerin Uygulama Süresi Uzatılmıştır

Bu Kanun ile 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanununda yer alan destek ve teşviklerden  yararlanma süresi 31.12.2028 tarihine kadar uzatılmıştır. 

Temel Bilimler Tanımı Desteklenecek Programlar Olarak Değiştirilmiştir

Kanunun 2 nci maddesi ile 4691 sayılı Kanunun 3 ncü Maddesinin (ee) bendinde yer alan “Temel bilimler” ifadesi Kanun metninden çıkarılmış, yerine “Desteklenecek programlar” ifadesi getirilmiştir.

Yapılan bu düzenlemeyle Kanunun önceki halinde temel bilimler tanımı fizik, kimya, biyoloji ve matematik bölümleri olarak belirtilmekteyken, düzenleme sonrası desteklenecek programlar; “Yükseköğretim kurumlarının matematik, fizik, kimya ve biyoloji lisans programları ile Yükseköğretim Kurulundan alınan görüş üzerine Bakanlıkça belirlenecek diğer programları” olarak değiştirilmiştir.

4691 Sayılı Kanunun 4 Üncü Maddesinde Yapılan Değişiklikler

Bu Kanunun 3 ncü maddesi ile 4691 Sayılı Kanunun “Kuruluş” başlıklı 4’üncü maddesinde bazı değişiklikler yapılmıştır.

Yapılan değişiklikle; Cumhurbaşkanına ilan edilen Bölgenin iptal edilme yetkisi verilirken, bölge ile ilgili başvuruları değerlendiren Değerlendirme Kurulu toplantılarına Bakanlık ilgili Genel Müdürü dışındaki yöneticilerin de başkanlık edebilmelerini sağlamak için “Bakanlık temsilcisi” ibaresi eklenmiştir.

Yine aynı madde de, “başvuruları değerlendirmek üzere Bakanlık temsilcisi başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve Bakanlık tarafından belirlenecek teknoloji konusunda faaliyet gösteren en az biri özel kuruluştan olmak şartıyla iki kurum veya kuruluştan birer temsilcinin katılımı ile Değerlendirme Kurulu oluşturulur.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

4691 Sayılı Kanunun “Yönetici Şirket” Başlıklı 5 inci Maddesinde Yapılan Düzenlemeler

Söz konusu maddeye eklenen çeşitli fıkra ve cümleler ile aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

  • Yönetici şirketin esas sözleşmesi ile bu sözleşmede yapacağı değişikliklerin izlenebilmesi amacıyla Bakanlık izni şartı getirilmiştir.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi tarafından bölge alanları dışında Değerlendirme Kurulunun kararı üzerine Bakanlıkça izin verilmesi halinde kuluçka merkezi açılabilecektir. Bu kuluçka merkezlerinde sadece kuluçka girişimcileri yer alabilecektir. Bu kapsamda açılacak merkezler ve buralarda yer alacak girişimcilerde aranacak şartlar Bakanlıkça belirlenecektir. Bu Kanun kapsamında sağlanan destek, teşvik, muafiyet ve istisnalar, bu merkezlerde de aynen uygulanacaktır.
  • Teknoloji Geliştirme Bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan girişimcilerin ilgili idarelerden alması gereken iş yeri açma ve çalışma ruhsatının Bakanlık il müdürlükleri marifetiyle düzenlenmesi ve bu kapsamda denetlenmesi sağlanmıştır.
  • Ayrıca Bölge alanında mücbir sebep halleri dışında faaliyetlerin bir yıl durması halinde Cumhurbaşkanının söz konusu alanın ilanına ilişkin kararı, hüküm ve sonuçları ile birlikte ortadan kalkacağından, bu durum, Bakanlık tarafından ilgili diğer kurum ve kuruluşlara bildirilecektir.
  • Bölgede faaliyet gösteren girişimcilerin projelerinin tamamlanma tarihinden itibaren yönetmelikle belirlenen şartlar dahilinde yeni bir proje sunmamaları ve ilgili mevzuat çerçevesinde yönetici şirkete iletmekle yükümlü oldukları bilgi ve belgeleri süresinde iletmemeleri halinde, sözleşme fesih olunmuş sayılacaktır. Böyle bir durumda fesih tahliye nedeni olacaktır.

4691 Sayılı Kanunun “Destek Ve Muafiyetler” Başlıklı 8’inci Maddesinde Yapılan Düzenlemeler

Bölgelerde alt yapı, idare binası, AR-GE binası, atölye ve kuluçka merkezi inşası ile atölyelerde kullanılacak makine, ekipman ve yazılımlar ile AR-GE ve yenilik faaliyetleri ile tasarım faaliyetlerini desteklemeye yönelik yönetici şirketçe yürütülen veya yürütülecek kuluçka programları, teknoloji transfer ofisi hizmetleri ve teknoloji iş birliği programları ile ilgili giderler, yardım amacıyla Bakanlık bütçesine konulan ödenekle sınırlı olmak üzere karşılanabilecektir.

Bu destek, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri yönetici şirketlerinde kuluçka merkezi ve teknoloji transfer ofisi hizmetlerinde istihdam edilen desteklenecek programlar mezunu personele de aynen uygulanacaktır.

Bölgelerde yer alan firmalara, istihdam ettikleri doktora öğrencisi AR-GE personeli için, iki yıl süreyle Bakanlık bütçesine konulacak ödenekle sınırlı olmak üzere, Bakanlıkça yönetmelikle belirlenen şartlar çerçevesinde destek verilebilecektir.

Bu Kanun kapsamında stajyer istihdam eden firmalar da, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekle sınırlı olmak üzere, Bakanlıkça yönetmelikle belirlenen şartlar çerçevesinde desteklenebilecektir.

Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde/Ar-Ge Tasarım Merkezlerinde Yer Alan İşletmelere Girişimci Firmalara Veya Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına Yatırım Yapma Şartı Getirilmiştir

Bu Kanunun 6 ncı maddesi ile 4691 sayılı Kanuna Ek Madde-3 eklenmiştir. Eklenen bu maddeye göre;

01.1.2022 tarihinden itibaren;

Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançları tutarı 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın %2’si pasifte geçici bir hesaba aktarılacaktır.

Aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 Türk lirası ile sınırlıdır.

Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar;

  • Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması,
  • Girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da bu Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan diğer girişimcilere,

 sermaye olarak konulması şarttır.

Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması durumunda, bu Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazançlar tutarının %20’si, ilgili yılda yararlanılan gelir ve kurumlar vergisi istisnasına konu edilemeyecektir.

4691 Sayılı Kanunun Geçici 2 nci Maddesinde Yapılan Düzenlemeler

Bu Kanunun 7 nci maddesiyle 4691 Sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesinde yapılan düzenlemelere aşağıda yer verilmiştir.

  • Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde/Ar-Ge tasarım merkezlerinde yer alan işletmelerde çalışan ve yüksek lisans veya doktora yapan AR-GE ve tasarım personelinin yüksek lisans yapanlar için 1,5 yılı, doktora yapanlar için 2 yılı geçmemek üzere Bölge dışında geçirdiği sürelere ilişkin ücretlerinin gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilebilmesi için bölgede yer alan işletmelerde “en az bir yıl süreyle” çalışmaları şartı kaldırılmıştır.
  • 31.12.2028 tarihine kadar, Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde çalışan AR-GE, tasarım ve destek personelinin bu görevleri ile ilgili ücretleri üzerinden asgari geçim indirimi uygulandıktan sonra hesaplanan gelir vergisi; verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden indirilmek suretiyle terkin edilecektir. Bu kapsamdaki ücretlere ilişkin düzenlenen kağıtlar damga vergisinden istisna tutulmuştur.
  • Toplam personel sayısı 15’e kadar olan Bölge firmaları için ücreti üzerinden destek, teşvik ve muafiyetlerden yararlanan destek personeli sayısı, değişiklik öncesinde %10 olarak uygulanmaktayken değişiklik sonrasında toplam personel sayısının %20’si olarak uygulanacaktır.
  • Bölgede yer alan işletmelerde gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerinin %20’sini aşmamak kaydıyla bu fıkrada belirtilen durumlar haricinde ilgili personelin Bölge dışında geçirdikleri süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilecektir.

4691 Sayılı Kanunun Geçici 4’üncü Maddesinde Yapılan Düzenlemeler

Bu Kanunun 8 nci maddesiyle 4691 Sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinde bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından Bölgelerde faaliyette bulunanlara sağlanan sermaye desteklerinin kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılması uygulamasının geçerlik süresi 31.12.2028 tarihine kadar uzatılmıştır.

Ticari kazancın ve kurum kazancının tespitinde yıllık olarak indirim konusu yapılacak tutara ilişkin sınır 500.000 TL’den 1.000.000 TL’ye çıkarılmıştır.

Bu Kanun kapsamdaki projelerin finansmanında kullanılmak üzere gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin,

  • Aktarımından itibaren en az dört yıl boyunca ilgili şirketlerde kalmaması,
  • Payların satılması ya da yatırılan sermayenin kısmen ya da tamamen geri alınması,

halinde indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil edilecektir.

5746 SAYILI AR-GE VE TASARIM FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİ HAKKINDA KANUNUNA YÖNELİK YAPILAN DÜZENLEMELER

5746 Sayılı Kanunun 3 üncü Maddesinde Yapılan Düzenlemeler

Bu Kanunun 19 uncu maddesiyle 5746 Sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde bazı düzenlemeler yapılmıştır.

Yapılan bu düzenlemeyle destek ve teşviklerden yararlanma süresi 31.12.2028 tarihine kadar uzatılmıştır.

Temel Bilimler Tanımının Kapsamı Genişletilmiştir

“Temel Bilimler tanımı”, “Desteklenecek Programlar” olarak değiştirilmiş ve tanımda yer alan bölümlere ilave olarak Bakanlıkça belirlenecek diğer programlar da “desteklenecek programlar” kapsamında değerlendirilmiştir.

Yüksek Lisans Ve Doktora Yapan Personelin Ar-Ge Ve Tasarım Merkezinde “En Az Bir Yıl” Süreyle Çalışma Şartı Kaldırılmıştır

Yüksek lisans ve doktora yapan personelin dışarıda geçirdiği süre kapsamında gelir vergisi stopajı teşvikinden faydalanabilmesi için Ar-Ge ve tasarım merkezinde “en az bir yıl” süreyle çalışma şartı kaldırılmıştır.

Ar-Ge Ve Tasarım Merkezlerinde İstihdam Edilen Doktora Mezunu Personelin Üniversitelerde Ar-Ge Ve Yenilik Alanında Ders Vermesi Veya Girişimcilere Mentorluk Yapması

 Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde doktora mezunu personelin üniversitelerde Ar-Ge ve yenilik alanında ders vermesi veya Ar-Ge ve tasarım personelinin teknoloji geliştirme bölgelerinde bulunan girişimcilere mentorluk yapması durumunda haftalık 8 saati aşmamak şartıyla, bu çalışmaları gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilecektir.

Buna ilave olarak Ar-Ge veya tasarım merkezlerinde gelir vergisi stopajı teşvikine konu edilen toplam çalışma sürelerinin %20’sini aşmamak kaydıyla ilgili personelin bu merkezler dışında geçirdikleri süreler de gelir vergisi stopajı teşviki kapsamında değerlendirilecektir. Yüzde yirmi olarak belirlenen bu oranı Cumhurbaşkanının yüzde elliye kadar artırma yetkisi bulunmaktadır.

Girişim Sermayesi Desteği

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesinden teknoloji, teknolojik üretim ve yenilik faaliyetlerini desteklemek amacıyla girişim sermayesi fonlarına destek bütçesi aktarılabileceği belirtilmiştir. 

Girişim sermayesi desteği kapsamında kaynakların aktarıldığı girişim sermayesi fonlarından ya da bu fonların yatırım yaptığı fonların yatırımlarından yararlanan şirketlere,

  • Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından sağlanan sermaye desteklerinin beyan edilen gelirin veya kurum kazancının %10’unu,
  • Öz sermayenin %20’sini,

aşmayan kısmı ticari kazancın ve kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

 Bu kapsamda yapılacak indirim tutarı yıllık 1.000.000 Türk lirasını aşamayacaktır. Bu oranları ve parasal sınırı yarısına kadar indirmeye veya dört katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından girişim sermayesi yoluyla destek almış firmalara sağlanan sermaye desteklerinin,

  • Aktarımından itibaren en az dört yıl boyunca ilgili şirketlerde kalmaması,
  • Payların satılması ya da yatırılan sermayenin kısmen ya da geri alınması,

halinde alınmayan vergiler yönünden vergi zıyaı söz konusu olacaktır.

Ar-Ge/Tasarım Merkezi Sahibi İşletmelerin Girişimci Firmalara veya Girişim Sermayesi Yatırım Fonlarına Yatırım Yapma Şartı

01.01.2022 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yıllık beyanname üzerinden yararlanılan indirim tutarı 1.000.000 Türk lirası ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, bu tutarın %2’si pasifte geçici bir hesaba aktarılacaktır. (Aktarılması gereken tutar yükümlülüğü, yıllık bazda 20.000.000 Türk lirası ile sınırlıdır.)

Bu tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar Türkiye’de yerleşik girişimcilere yatırım yapmak üzere kurulmuş girişim sermayesi yatırım fonu paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıkları ya da 4691 sayılı Kanun kapsamındaki kuluçka merkezlerinde faaliyette bulunan girişimcilere sermaye olarak konulması şarttır.

Söz konusu tutarın ilgili yılın sonuna kadar aktarılmaması durumunda, bu Kanun kapsamında yıllık beyanname üzerinden indirim konusu yapılan tutarın %20’si, ilgili yılda yararlanılan Ar-Ge indirimine konu edilemeyecektir. Bu tutar nedeniyle zamanında alınmayan vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın tarh edilecektir.

Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerine İlişkin Denetimlere Yönelik Azami Sürenin Artırılması

Ar-Ge merkezleri ve Tasarım Merkezlerine yönelik kanunda öngörülen şartları taşıdıklarına ilişkin tespitlerin en geç 2 yıllık süreler itibarıyla yapılacağına ilişkin düzenleme, 3 yıl olacak şekilde değiştirilmiştir.

Bu Kanun kapsamında gerçekleştirilen Ar-Ge, yenilik ve tasarım faaliyetlerine ilişkin yerindelik ve uygunluk denetimleri, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı veya Bakanlıkça yetki verilen teknoloji geliştirme bölgeleri yönetici şirketleri tarafından gerçekleştirilecek olup bu kapsamda yapılan denetimlerde nihai karar mercii Bakanlık olacaktır.

Saygılarımızla.     

 

                                                                                 BOYLAM DENETİM DANIŞMANLIK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

 

 

(*)Sirkülerlerimizde yer alan açıklamalar bilgilendirme amaçlı olup, tereddütlü konularla ilgili gerekli araştırmalar yapılmadan ya da tarafımızdan veya başka bir uzmandan görüş alınmadan yapılacak işlemler sonucunda doğacak zararlardan müşavirliğimiz sorumlu olmayacaktır.